Kilo Verme
Doç.Dr. Ufuk Güney Özer

Şişmanlık (Obezite) Nedir?


Obezite (şişmanlık) Dünya Sağlık Örgütü tarafından, sağlığı bozacak ölçüde vücutta aşırı yağ birikmesi olarak tanımlanmakta ve en riskli 10 hastalıktan biri olarak kabul edilmektedir.
Obezite genel olarak vücuda besinler ile alınan enerjinin, harcanan enerjiden fazla olmasından kaynaklanan; vücut yağ kitlesinin, yağsız vücut kitlesine oranla artması ile açıklanan kronik bir hastalıktır.
Obezite önlem alınmadan uzun süre devam ederse, vücutta bütün sistemleri olumsuz yönde etkileyerek oldukça ciddi sağlık sorunlarına yol açar.

Obezite Oluşumunda Etkenler Nelerdir?



fazla kilolara ve obeziteye bütüncül yaklaşım

Obezite oluşumunda biyolojik, psikolojik, sosyal, etno-kültürel, çevresel ve toplumsal birçok etken rol oynar. Metabolik faktörler, hormonlar, genetik etkenler, bazı ruhsal bozukluklar, bazı fiziksel hastalıklar, kullanılan bazı ilaçlar, çok doğum yapmak, yaşlılık, sigara içmek ve alkol kullanmak başlıca nedenler arasındadır.
Bunların yanı sıra yaşam tarzı, beslenme alışkanlıkları, fiziksel aktivitenin azlığı, hareketsizliği artıran tv izleme ve bilgisayar kullanımı gibi alışkanlıkların kilo almada oldukça fazla etkisi vardır.
Diğer önemli etkenlerin arasında; aile tutumları, ailelerin sağlıklı beslenme konusundaki bilgisi ve davranışı, beslenmede akran etkisi, sosyal etkenler, sosyo-ekonomik ve eğitim düzey, etno-kültürel alışkanlıklar ve bunlara bağlı ortaya çıkan yaşam biçimi sayılmaktadır.
Obezite nedenleri arasında; bireyin yemek ile ilişkisi, bireyin kendilik algısı, kendisi ve başkaları ile ilişkisi, bedenini algılamada sorunlar, sürekli olarak değişkenlik gösteren kilo alma-verme döngüsünün yarattığı ruhsal sonuçlar mutlaka dikkate alınmalıdır.


Obezite Tedavisinde Bütüncül Yaklaşım


Genellikle şişmanlamak daha kolaydır. Kilo vermek ve dikkat edilmezse ideal kiloda kalmak daha zordur. Obezite ile en etkin mücadele, obezite oluşmadan önce koruma ve önlemeye yönelik girişimler ile mümkün olur. Obeziteyi önlemenin ilk adımı, aileye ve bireye yönelik sağlık eğitimi ile bilinçlenerek, farkındalık kazanmaktır. Bilinçli bir beslenme alışkanlığının yanı sıra tüm boyutları ile birlikte sağlıklı bir yaşam tarzı geliştirilmesi en önemli basamaklardır.

Obezite gelişip, bir sağlık sorunu olmaya başladıktan sonra tedavisi daha uzun süre ve çaba gerektiren bir durum haline gelir. Günümüzde obezite tedavisi için birçok yöntem vardır. Beslenme ve diyetin düzenlenmesi, fiziksel aktivitenin artırılması, davranış değişikliği tedavisi, akupunktur, hipnoz ve belirli bir grup hastada obezite cerrahisi ile zayıflama bu yöntemlerin arasındadır. Bununla birlikte, sadece zayıflamaya yönelik tek boyutlu girişimlerin yeterli olmadığı uzun vadede görülmektedir.

Obezite çok boyutlu bir çok etkenin birbiri ile karmaşık etkileşimi sonucu oluşan kronik bir hastalıktır. Obezite tedavisinde, hastalık bakış açısını genişletip, şişmanlık sorunu olan bir kişiye bütüncül olarak yaklaşmak en doğru yaklaşımdır. Kişide şişmanlığa yol açan bütün bireysel etkenlerin değerlendirilmeye alınmasıyla ancak kalıcı bir çözüm bulunabilir. Kilo vermeye ve obezite ile mücadele etmeye karar veren kişinin, bilinçli farkındalıkla bir değişim ve dönüşüm sürecine başlaması, tüm yönleri ile sağlıklı bir yaşam sürme yolunda attığı en önemli adımdır.